Sống khỏe

Khẩu phần ăn hợp lý cho người bệnh tiểu đường trương thành

(17/08/2009)

I. Mục tiêu Khẩu phần ăn hợp lý cho người bệnh tiểu đường trương thành là Giúp người bệnh đái tháo đường học được cách lựa chọn lối sống. Đạt được sự chuyển hoá tối ưu và phòng ngừa các biến chứng của bệnh

II. Nguyên tắc cơ bản

- Cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết cho sức khoẻ và phát triển.

- Duy trì sự thoải mái về mặt tâm lý xã hội.

- Giảm các triệu chứng của bệnh.

- Duy trì cân nặng ở mức chấp nhận được.

- Phòng ngừa & làm chậm xuất hiện các biến chứng của bệnh.

- Sự tương tác giữa các biện pháp điều trị:

+ Chế độ ăn

+ Hoạt động thể lực

+ Điều trị bằng thuốc.

 

III. Tính nhu cầu năng lượng cơ bản hằng ngày:

1. Xác định mức cân nặng lý tưởng:

                              P (cân nặng) lý tưởng = 22 x Chiều cao (m)²

2. Tính nhu cầu năng lượng hàng ngày:  Tuỳ theo

-  Tuổi, giới, cân nặng

-  Cường độ lao động.

-  Giảm cân: trừ bớt 500 Kcal (giảm khoảng 0.5Kg mỗi tuần = 2Kg mỗi tháng)

-  Tăng cân:  cộng thm  300 -500 Kcal

-  Có thai, cho bú: cộng thm  300 -500 Kcal

 

Mức vận động                                Nam                             Nữ  (Kcal/kg/ngày)

Ít lao động:                                      30                                 25

Lao động vừa:                                  35                                 30        

Lao động nặng:                                45                                 40

 

VI. Chế độ ăn cân đối hang ngày cho người trưởng thành

 

  1. Chất bột đường (Carbohydrate)   : 50-60%
  2. Chất đạm (Protein)                     : 10-20% (tuỳ theo bệnh kèm)
  3. Chất béo (Lipid)                         : 20- 30%
  4. Chất xơ (rau, trái cây, củ, hạt…) : 30g (# 4 lạng rau các loại)
  5. Muối (mắm, muối, xì dầu, đồ hộp…): < 3g
  6. Vitamin và chất khoáng              : Không cần thêm nếu chế độ ăn cân đối
  7. Nước uống                                : 1000 – 2000 ml nước lọc /ngày
  8. Chất tạo vị ngọt (không làm tăng đường huyết): Saccharin, Aspartam, Sucralose, Acesulfam K… chỉ nên dùng ít

 

Ví dụ: Bệnh nhân nữ 50 tuổi, bị Tiểu đường, nặng 60 Kg, cao 1.58m

à Cân năng lý tưởng = 22 x (1.58)² = 55 Kg

à Nhu cầu năng lượng hàng ngày: 55 (kg) x 25 (Kcal) # 1400 Kcal/ ngày

à Muốn giảm 1Kg mỗi tháng : 1400 – 200 = 1200 Kcal/ngày

à Khẩu phần cân đối:

                  Bột đường: 60% # 720 Kcal # 180g

                  Chất đạm:  15% # 180 Kcal # 45g

                  Chất béo:   25% # 300 Kcal # 33g

                   

VII. Quy đổi thực phẩm

Học cách quy đổi thực phẩm để linh hoạt hơn trong lựa chọn thức ăn hàng ngày. Tại Việt Nam, quy ước như sau

1 phần chất bột đường (Carbohydrate): có khoảng 45g

1 phần trái cây: có khoảng 15g Carbohydrate

1 phần chất đạm: có khoảng 10g

1 phần chất béo: có khoảng 5g





 

Quay lại ví dụ trên: quy đổi thực phẩm cho khẩu phần ăn 1200 Kcal/ngày

  1. Chất bột đường: 180g = 3 chén Cơm (135g) + 2 phần trái cây (30g) + 1ly sữa lạt
  2. Chất đạm: 45g = 1lạng thịt nạc bò/heo (20g) + 3 chén cơm (14g) + 1ly sữa lạt (12g)
  3. Chất béo: 5mcf dầu nành (25g) + thịt cá (7g)

Vậy mỗi ngày, bệnh nhân cần ăn 3 bữa chính với tổng số thực phẩm như sau:

Cơm: 3 chén

Thịt nạc: 100g ( nếu cá 180g)

Dầu ăn: 5 muỗng café

Rau các loại: 4 lạng

Trái cây: 2 phần

Sữa lạt (ít béo, không đường): 1 ly (250ml)

 

VÍ DỤ VỀ CÁC KHẨU PHẦN MẪU THAM KHẢO

 

 

MỘT SỐ MÔ HÌNH DỄ NHỚ:

 

 

 

VÀI MẸO VẶT TRONG ĂN KIÊNG NHƯ KHÔNG KIÊNG:

- Nên ăn uống điều độ, đúng giờ mỗi ngày.

- Không nên bỏ bữa.

- Nên ăn nhiều loại thức ăn phong phú, thay đổi luân phiên.

- Nên chọn các thức ăn nguyên hạt, còn cám.

- Nên ăn cùng một lượng tinh bột vào mỗi bữa ăn.

- Nên ăn nhiều rau quả tươi và một lượng vừa phải các loại trái cây.

- Nên hạn chế ăn món chiên (rán), xào à Thay bằng Kho, hấp, luột.

- Nên hạn chế mỡ, đường, muối trong nêm nấu đến mức có thể.

- Nên hạn chế rượu, bia và kiêng thuốc lá.

 

BS. TRƯƠNG DẠ UYÊN

Chuyên Khoa Nội Tiết - BV Hoàn Mỹ Sài Gòn

Trang 1 / 763 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 130 250 380 510 640 760 »
Cấp cứu(08) 3995 9860