Hành trình ngược sông Giăng theo dấu bộ tộc Đan Lai | Tập Đoàn Y Khoa Hoàn Mỹ

* Số liệu thống kê các hoạt động năm 2016

30

Tỉnh/ Thành phố

81.000

Lượt người

75

Hoạt động từ thiện

180

Tư vấn sức khỏe

155

Tầm soát

Hành trình ngược sông Giăng theo dấu bộ tộc Đan Lai

Tiếp tục hành trình vì nhịp đập của những trái tim bé nhỏ, đoàn khám sàng lọc dị tật tim bẩm sinh cho trẻ em của Hoàn Mỹ Đà Nẵng chúng tôi đã chọn huyện Con Cuông, Nghệ An làm điểm trung gian kết nối với bộ tộc tiều phu du thực đã gần 400 năm sống gần như biệt lập với thế giới bên ngoài – dân tộc Đan Lai.

Tình người trong khó khăn

Khi cơn bão số 2 chuyển hướng tiến vào Bắc Trung Bộ, là cũng là lúc chúng tôi vừa đặt chân vào Xứ Nghệ với sứ mệnh sàng lọc trẻ em không may mắc căn bệnh dị tật tim bẩm sinh. Đoàn xe men theo dốc đường đèo, rẽ nhẹ màn mưa đến với thị Xã Con Cuông – nơi tập kết để khởi đầu hành trình theo dấu chân người Đan Lai – dân tộc tiều phu du thực duy nhất còn giữ tập tục ngủ ngồi.

Tộc Đan Lai có nguồn gốc từ người Kinh, tộc này chủ yếu là dòng họ La. Theo lời các già làng thì dòng họ này vì chạy trốn sự ác bá của bạo chúa miền Hoa Quân (nay thuộc Thanh Chương, Nghệ An) mà dìu dắt nhau trốn chạy lên núi, men theo con sông Giăng, đến nơi không còn nghe thấy tiếng người mới dám dừng chân – từ đó một bộ tộc mới ra đời. Tộc Đan Lai có tục ngủ ngồi rất khác biệt với các tộc người thiểu số khác để cảnh giác với thú dữ và quan quân truy đuổi. Mặc dù được nhà nước đặc biệt chú trọng đầu tư hỗ trợ cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, giáo dục nhưng một phần do khu vực sinh sống ẩn trong núi sâu, tách biệt với các nút giao thương nên cuộc sống có phần vất vả, người dân phải sinh hoạt trong điều kiện thiếu tiện nghi, chăm sóc y tế còn hạn chế.

Ảnh hưởng cơn bão số 2, mưa xối như trút vùng núi Con Cuông một màu trắng xóa không làm chùng bước chân của đoàn khám trên hành trình vì nhịp đập của những trái tim bé nhỏ. Ngược dòng sông Giăng đến với bà con ở độ cao 1.365m so với mực nước biển, trong đại ngàn nguyên sinh, đón chúng tôi là những đôi mắt trong vắt, với hàng mi cong dài của lũ trẻ, là những tấm áo mỏng tanh, cũ kĩ dù vùng rừng núi mùa mưa bão có phần rét buốt. Mặc kệ thời tiết khắc nghiệt, mưa gió rải trên đỉnh đầu, các em vẫn chân không lấm đất, vẫn bồng bế dìu dắt nhau, ngoan ngoãn xếp hàng ngay ngắn mong đợi đến lượt, vô tư cười đùa, nụ cười sáng rực phảng phất niềm tin, sự lạc quan với đời. Chính những khoảnh khắc đó như tiếp thêm động lực cho những người làm công tác cộng đồng như chúng tôi lao nhanh hơn trong mưa bão để tiếp cận với các bản xa hơn, nằm hun hút giữa rặng núi rừng hiểm trở, nơi mà chỉ cần vài trận mưa cũng đủ làm tách biệt hoàn toàn với bên ngoài.

Đoàn công tác khám sàng lọc Tim - Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng băng suối để đến khu vực khám bệnh cho người dân

Sau 3 ngày len lỏi theo các cung đường có gió mưa, có bùn đất làm bạn đồng hành, chúng tôi tiếp cận tổng cộng 5 bản người Đan Lai, với hơn 600 trẻ em được sàng lọc bệnh tim cũng như được khám các tật vận động, lấy mẫu máu và nhận quà từ các đơn vị hỗ trợ. Các ca bệnh phát hiện được đội ngũ tư vấn hỗ trợ thực hiện các thủ tục hồ sơ để được đưa về chữa trị tại bệnh viện.

Trong suốt chuyến đi, chúng tôi không ít lần chứng kiến nét mặt hoang mang của những ông bố, bà mẹ người Đan Lai không rành tiếng Kinh khi nghe bác sĩ thông báo về bệnh tình của con mình. Trên giấy, bao nhiêu nét vẽ minh họa về bệnh tình của trẻ được bác sĩ thảo ra, chúng tôi nhận thấy bấy nhiêu nếp nhăn của nỗi phiền muộn, bất lực đọng lại trên gương mặt của những bậc làm cha làm mẹ cả đời cần kiệm chỉ mong con yêu của mình có thể thoát cảnh nghèo khó, thiếu thốn nơi núi rừng bạt ngàn. Bệnh tật thầm lặng trớ trêu được phát hiện thêm phần gánh nặng trên cánh vai gầy lam lũ sớm tối. Chỉ tới khi được cho biết rằng có thể giúp các em xin tài trợ cho chi phí chữa trị, đôi mắt họ mới vơi bớt nỗi đau, vội vàng tìm người thông thuộc tiếng Kinh trong bản, nhờ giúp hoàn thành các hồ sơ cần thiết.

Bs Lê Xuân Túy - Trưởng đơn vị Tim Mạch Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng đang siêu âm cho các trẻ em huyện Con Cuông

Đến ngày nay, dân tộc Đan Lai chỉ còn khoảng 3000 người, sống rải rác tại các bản ở vùng Vườn Quốc Gia Pù Mát và huyện Con Cuông, Nghệ An. Cuộc sống hằng ngày theo mô hình tự cung tự cấp, phụ thuộc nhiều vào mùa màng, thời tiết. Rời thị xã Con Cuông khi bão đã tan, nhìn những cánh đồng hoa màu dù ngã rợp sau bão vẫn mạnh mẽ, vẫn phủ nhất nhất một màu xanh sự sống, chúng tôi không khỏi thầm thán phục những người dân làng với sức sống mãnh liệt, ý chí quật cường đã thấm sâu vào xương máu dù cho có qua bao nhiêu thăng trầm, vất vả. Chúng tôi luôn tâm niệm, mỗi nhịp đập trái tim là một câu chuyện. Dù bất cứ ai cũng xứng đáng có những câu chuyện của riêng mình. Cứ như vậy, đó là động lực to lớn thúc đẩy chúng tôi bằng mọi giá, mọi cách phải tìm thấy, chữa trị cho những trường hợp mắc bệnh tim bẩm sinh trên mọi miền đất nước, từ miền duyên hải đến rừng núi xa xôi, trả lại trái tim khỏe mạnh như vốn dĩ nó phải vậy.

Danh sách các bệnh nhân nghèo cần hỗ trợ